Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Медицина
Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Медицина
e-ISSN 1694-8831
DOI: 10.52754/16948831
Макала тапшыруу

Макала

Макаланы жүктөө

Кыргыз Республикасында угуунун бузулушун эрте диагностикалоо методдорун иштеп чыгуу

Мунар Бейшенова, Тамара Изаева

Кабыл алынган убакыт 07.02.2025, Түзөтүлгөн 30.04.2025, Кабыл алынган 16.06.2025

Аннотация

Изилдөөнүн максаты жаңы төрөлгөн балдардын угуу скринингинин болушуна жана натыйжалуулугуна комплекстүү баа берүү, ошондой эле балдардын отопатологиясын диагностикалоо жана дарылоо, угуунун начарлашын эрте аныктоону жакшыртууга жана медициналык тейлөөнүн сапатын жогорулатууга басым жасоо болгон. Изилдөөдө жаңы төрөлгөн балдардын угуусун текшерүү ыкмалары, балдардын отопатологиясын диагностикалоонун жана дарылоонун ар кандай ыкмалары изилденген. Изилдөө жаңы төрөлгөн балдардын угуусун скринингден өткөргөн медициналык мекемелердин статистикалык отчетторуна комплекстүү талдоо жүргүзүүнү, ошондой эле өлкөнүн ар кайсы аймактарындагы отоларингологдордун, педиатрлардын жана неонатологдордун сурамжылоосун камтыйт. Өзгөчө көңүл баштапкы скринингдин жеткиликтүүлүгүн жана сапатын баалоого, андан ары диагностикалоого жана эрте кийлигишүүгө бурулду. Анализге сегиз медициналык мекемеде, анын ичинде Бишкек, Ош, Жалал-Абад шаарларындагы төрөт үйлөрүндө жана Республикалык перинаталдык борбордо аудиологиялык текшерүүдөн өткөн 9609 жаңы төрөлгөн ымыркай камтылган. Жыйынтыктар көрсөткөндөй, бул мезгилде скринингден өткөн төрөт үйлөрүнүн саны 3 %дан 37 %га чейин көбөйгөн, бул медицина системасына бул тажрыйбанын акырындык менен киргизилгендигин айгинелейт. Шаар жеринде жаңы төрөлгөн ымыркайлардын болжол менен 68 % скринингден өтсө, айыл жеринде 19 % гана скринингден өткөн, бул медициналык кызматтарга жетүүдө олуттуу теңсиздикти көрсөтүп турат. Балдардын 1,7 %ында угуунун начарлоосуна шек келтирилген, алардын ичинен 0,8 %ы угуунун начарлашы тастыкталган. Скринингдик камтууну сандык талдоодон тышкары, изилдөө угуунун бузулушун эрте аныктоонун натыйжалуулугуна таасир этүүчү бир катар уюштуруучулук жана социалдык факторлорду аныктады. Атап айтканда, угууну скринингдин жана баштапкы текшерүүдөн кийин байкоонун маанилүүлүгү жөнүндө ата-энелердин маалымдуулугунун деңгээли чоң роль ойноду: скринингдин оң натыйжасы бар үй-бүлөлөрдүн жарымынан көбү маалыматтын жетишсиздигинен же тийиштүү медициналык кызматтарга жетүү мүмкүнчүлүгүнөн улам кайра диагностикадан өтпөгөнү аныкталган. Изилдөөнүн практикалык мааниси анын натыйжалары угуунун начарлоосун эрте аныктоо проблемасын андан ары изилдөөгө, саламаттыкты сактоо системасын жакшыртууга, өзгөчө отоларингология жана неонаталдык скрининг чөйрөсүндө, ошондой эле бейтаптардын жашоо сапатын жакшыртууга мүмкүндүк берүүчү өз убагында кийлигишүүнүн эффективдүү стратегияларын иштеп чыгуу үчүн колдонулушу мүмкүн


Негизги сөздөр:

аудиологиялык тест; неонаталдык скрининг; отоакустикалык эмиссия; отопатологияга эрте кийлигишүү; баштапкы скрининг

https://doi.org/10.52754/16948645_2025_4(1)_21

Алуу булагы Том 4, № 1, 2025

Барактар 21-30

Колдонулган булактар Цитаталоо

Колдонулган булактар

  1. Adegbiji WA, Olajide G, Olatoke F, Olajuyin A, Olubi O, Ali A, et al. Preschool children hearing impairment: Prevalence, diagnosis and management in a developing country. Int Tinnitus J. 2020;22(1):60–5. DOI: 10.5935/0946-5448.20180010
  2. Fahim DF, Sayed SI, Ibrahem M, Abuelela IS. Emotional and behavioral problems in children and adolescents with hearing impairment. BMC Pediatr. 2025;25(1):369. DOI: 10.1186/s12887-025-05696-4
  3. Al Zahrani AA, Okair SM, AlMakadma A, Naqfi SU, Rahman SU, Hantash EM. Neonatal hearing screening at a Tertiary Private Hospital, Saudi Arabia: Findings and outcomes. Dr. Sulaiman Al Habib Med J. 2025;7(1):50–4. DOI: 10.4103/DSHMJ.DSHMJ_78_24
  4. Chiong C. Newborn hearing screening and beyond: A continuing journey in the Philippines. Acta Medica Philippina. 2023;57(9):7–14. DOI: 10.47895/amp.v57i9.8836
  5. Pooja PS, Ravindran G, Zahir S, Abraham A, Sasidharan PP. Awareness of hearing loss in newborns and newborn hearing screening facilities among parturient. J Com Health Manag. 2024;11(1):29–34. DOI: 10.18231/j.jchm.2024.007
  6. UNICEF provided new equipment to improve early detection of hearing problems in infants and children [Internet]. [cited 2025 July 24]. Available from: https://www.unicef.org/kyrgyzstan/press-release/new-audioscreening-equipment-eng
  7. Musaev AA, Abdukayumov AA, Rozikhodjaeva GA. Early diagnostics of hearing disorders in children of preschool age in the Republic of Uzbekistan. Eur J Med Ser B. 2019;6(1):41–7. DOI: 10.13187/ejm.s.b.2019.1.41
  8. Khalfina VV, Stepanova AA, Markova TG, Polyakov AV, Tavartkiladze GA, Nasyrov VA. Mutations in the gjb2 gene in children with bilateral hearing loss in Kyrgyzstan. Rus Otorhinolaryngol. 2020;109(6):64–71. DOI: 10.18692/1810-4800-2020-6-64-71
  9. Mushtaq RS, Mahsud K, Siddiqui TА, Khalid A. Exploring the role of early diagnosis of hearing loss in children and its impact on educational outcomes, language development, and social integration in special education settings. Rev Appl Manag Soc Sci. 2024;7(4):899–913. DOI: 10.47067/ramss.v7i4.421
  10. Skarzynski PH, Cyran O, Świerniak W, Wołujewicz K, Barylyak R, Skarżyński H. Pilot hearing screening in schoolchildren from Armenia, Russia, Kyrgyzstan, and Azerbaijan. J Hear Sci. 2020;10(2):35–9. DOI: 10.17430/JHS.2020.10.2.4
  11. Skarżyński PH, Świerniak W, Gos E, Pierzyńska I, Walkowiak A, Cywka KB, Wołujewicz K. Results of hearing screening of school-age children in Bishkek, Kyrgyzstan. Prim Health Care Res Dev. 2020;21:e18. DOI: 10.1017/S1463423620000183
  12. Declaration of Helsinki: Ethical principles for medical research involving human subjects [Internet]. [cited 2025 July 24]. Available from: https://www.wma.net/what-we-do/medical-ethics/declaration-of-helsinki/
  13. Zahra N, Purnami N. The relationship between risk factors and hearing loss in infants with otoacoustic emissions. Cuest Fisioter. 2025;54(4):1749–54. DOI: 10.48047/8s3arr33
  14. Genovese E, Segato E, Liberale C, Zampieri E, Monzani D, Apa E, et al. Congenital deafness and vestibular disorders: A systematic literature review. Front Neurol. 2024;15:1463234. DOI: 10.3389/fneur.2024.1463234
  15. Kaushik R, Reed N, Ferrante L. Otoacoustic emissions testing to identify hearing loss in the ICU: A feasibility study. Crit Care Explor. 2025;7(3):e1223. DOI: 10.1097/CCE.0000000000001223
  16. Elbabour F. Role of otoacoustic emissions in hearing assessment of children with autism. Al-Mukhtar J Sci. 2023;38(4):381–91. DOI: 10.54172/fa3np476
  17. Romero AC, Frizzo A, Chagas E, Isaac M. Cortical auditory evoked potential in babies and children listeners. Braz J Otorhinolaryngol. 2019;86(4):395–404. DOI: 10.1016/j.bjorl.2019.01.007
  18. Kegele J, Hurth H, Lackner P, Enimil A, Sylverkin J, Ansong D, et al. Otoacoustic emission testing in Ghanaian children with sickle cell disease. Trop Med Int Health. 2015;20(9):1209–12. DOI: 10.1111/tmi.12533.
  19. Shameem M, Saha KL, Uddin MB, Jahan J, Bhuiyan A, Masoom AK. Hearing screening to evaluate the status of newborn hearing impairment in the NICU of a tertiary hospital. J Teach Assoc. 2022;35(1):77–82. DOI: 10.3329/taj.v35i1.61159
  20. Amaral AO, Pache de Faria AO, Carvalho FR, Dalcastel LA, Almeida SS, Fernandes AR, et al. Association between microcephaly and hearing disorders in children exposed or suspected of exposure to the Zika virus during the intrauterine period. Eur J Pediatr. 2024;184(1):78. DOI: 10.1007/s00431-024-05920-w
  21. Klymenko T, Znamenska T, Karapetyan O, Melnіchuk O. On the question of hearing impairment in premature children who have experienced oxidative stress at birth. Neonatol Surg Per Med. 2023;13(2):20–8. DOI: 10.24061/2413-4260.XIII.2.48.2023.3
  22. Wang J, Zailan NF, Wang Y, Lake S, Hu YJ. Association between in-utero exposure to antibiotics and offspring’s hearing loss: A systematic review and meta-analysis. Child. 2025;12(3):356. DOI: 10.3390/children12030356
  23. Yilmaz YZ, Tuten A, Çakan D, Kara E, Aksahin E, Gulmez Z, et al. The relationship between the presence of severe acute respiratory syndrome-coronavirus-2 during pregnancy and neonatal hearing loss. Istanbul Med J. 2022;23(2):144–8. DOI: 10.4274/imj.galenos.2022.83707
  24. Zajdel N, Rosiak O, Pietrzak N, Skalski M, Konopka W. Retrospective analysis of hearing outcomes of cochlear implantation in patients with deafness due to congenital CMV infection. J Clin Med. 2025;14(8):2575. DOI: 10.3390/jcm14082575
  25. Bouatay R, Koubaa J, Yahyaoui M, Bouaziz N, Ferjaoui M, El Korbi A, et al. Evaluation of pediatric cochlear implantation results. La Tunisie Med. 2024;102(12):1035–40. DOI: 10.62438/tunismed.v102i12.4977

Цитаталоо

APA
Beishenova, M., & Izaeva, T. (2025). Development of early diagnostics of hearing impairment in Kyrgyz Republic. Journal of Osh State University. Medicine, 4(1), 21-30. https://doi.org/10.52754/16948645_2025_4(1)_21
Vancouver
Beishenova M, Izaeva T. Development of early diagnostics of hearing impairment in Kyrgyz Republic. J Osh State Univ Med. 2025;4(1):21–30. doi:10.52754/16948645_2025_4(1)_21