Кабыл алынган убакыт 27.02.2025, Түзөтүлгөн 16.05.2025, Кабыл алынган 16.06.2025
Ар кандай келип чыгыштагы чачыраган перитонит учурунда системалуу сезгенүү реакциясы синдрому (ССРС) полиоргандык жетишсиздиктин жана өлүм-житимдин негизги себептеринин бири бойдон калууда, ошондуктан аны коррекциялоонун натыйжалуу ыкмаларын издөө клиникалык практиканын артыкчылыктуу багыты болуп саналат. Бул изилдөөнүн максаты – ар кандай келип чыгыштагы чачыраган перитонит менен ооруган бейтаптарда ССРСти коррекциялоодо иштелип чыккан комплекстүү ыкманын натыйжалуулугун баалоо болгон. 2021-2023-жылдары Ош шаардык клиникалык ооруканасында дарыланган 46 бейтаптын хирургиялык дарылоо жыйынтыктары талданды (20 – операциядан кийинки перитонит, 22 – ашказан же он эки эли ичеги жарасынын тешилиши, 12 – татаалдашкан аппендицит). Комплекстүү дарылоодо регионалдык антибиотик-лимфотроптук стимуляция, системалуу антибактериалдык жана дезинтоксикациялык терапия, ронколейкин препараты менен иммунокоррекция жана эрте энтералдык тамактандыруу колдонулган. Клиникалык белгилер жана лабораториялык көрсөткүчтөр (лейкоциттер, лейкоцитардык интоксикация индекси, прокальцитонин) бааланган. Операцияга чейин бардык бейтаптарда ССРСтин үчтөн төрткө чейин белгиси аныкталган. Комплекстүү дарылоо киргизилгенден кийин оорунун жагымдуу жүрүшүндө клиникалык белгилердин жана лабораториялык көрсөткүчтөрдүн жыштыгынын туруктуу жана олуттуу төмөндөшү байкалган. Жара тешилиши болгон топто 22 бейтаптын 17синде үчүнчү күнү белгилердин саны экиге чейин азайган, ал эми тогузунчу-онунчу күндөргө карата белгилер толугу менен жоголгон. Аппендициттик перитонитте клиникалык симптомдор үчүнчү-алтынчы күндөргө карата азайган; тогузунчу-онунчу күндөргө карата бейтаптардын көбүндө орто эсеп менен эки белги сакталган. Эң жай оң динамика операциядан кийинки перитонитте байкалган, бирок бул топто да алтынчы-онунчу күндөргө карата белгилердин саны бирдиктүү деңгээлге чейин азайган. Жагымдуу жүрүштө лейкоцитоз, лейкоцитардык интоксикация индекси жана прокальцитонин деңгээлинин төмөндөшү катталган. Изилдөөнүн жыйынтыктары чачыраган перитонитти дарылоодо ССРСти натыйжалуу коррекциялоо үчүн регионалдык антибиотик-лимфотроптук стимуляцияны иммунокоррекция жана эрте энтералдык тамактандыруу менен айкалыштырып колдонуу максатка ылайыктуу экенин негиздейт
полиоргандык жетишсиздик; хирургиялык инфекция; иммуномодуляция; антибактериалдык терапия; прокальцитонин; лейкоцитардык интоксикация индекси; эрте энтералдык тамактандыруу